Inleiding
In de najaarsvergadering van de besturen van de HALE-parochies op 20 september 2006 is het pastoraal werkplan 2006/2007 gepresenteerd. De vergadering heeft ingestemd met het plan en met de daarin opgenomen intentieverklaring:
De besturen van de rooms-katholieke parochies van Akersloot, Egmonden, Heiloo en Limmen verklaren hierbij, dat zij eensgezind en cöoperatief willen meewerken aan een samenwerkingproces van de genoemde parochies in de komende jaren, teneinde te komen tot:
* Vitalisering en versterking/verbetering van de eigen parochie-organisatie
* Uitwisseling van ervaring en deskundigheid op bestuurlijk en/of pastoraal terrein
* Gezamenlijke bestuurlijke en/of pastorale activiteiten, die zowel de eigen als de samenwerkende parochies ten goede komen.
* Waar gewenst of noodzakelijk, bundeling of differentiatie van bestuurlijke en/of pastorale activiteiten, teneinde de inzet van vrijwillige medewerkers én pastores in de regio te optimaliseren.
De Parochies
Een beschrijving aan de hand van de resultaten van een van een enquête, gehouden onder alle besturen.
Een kerkvisie
De kerk is er niet voor zichzelf, daar is iedereen het wel over eens. Maar waar de kerk wel voor is, dat vinden veel gelovigen – parochianen, bestuursleden en pastores – moeilijker te formuleren. Het besef dat de kerk er niet voor zichzelf is, maar een middel om een groter doel te bereiken, ligt aan het begin van wat de missie van de kerk genoemd wordt. Dat doel, waar de kerk aan werkt, waar de kerk naar op weg is, is het Koninkrijk Gods. Jezus zelf heeft dat Rijk in woord en werk geduid en aangekondigd. Een kerk die weet waar ze vandaan komt en waar ze heen wil, die geheel doortrokken is van haar ideaal en voortdurend probeert mensen bij de uitvoering van dat ideaal te betrekken wordt een missionaire kerk genoemd.
De missionaire kerk wordt concreet in de thema’s zin en zorg. Enerzijds gaat het erom vragen naar zingeving in de samenleving te beantwoorden: waartoe zijn we op aarde, wat is de zin van het leven? Aan de andere kant komt de christelijke boodschap tot uiting in zorg voor elkaar en de wereld, in compassie met de lijdenden en in het opkomen voor de onderdrukten.
Stand van zaken
Uit de enquête blijkt dat we in de regio HALE zes parochies hebben die er best mogen wezen: vitale (dorps)gemeenschappen, waarbij de kerk nog een traditionele functie heeft t.b.v. parochianen: liturgievieringen, eerste communie, doop, vormsel, uitvaarten. Tevens zijn er grote vrijwilligersgroepen en heeft de regio een relatief goede pastorale bezetting.
Toch is de afname van de betrokkenheid ook duidelijk: veel parochianen doen alleen een beroep op de parochie bij grote levensmomenten. De parochies missen bovendien een grote groep mensen in de leeftijd van 15-50 jaar in hun gemeenschapsleven. Daarnaast is de gemiddelde leeftijd van de vrijwilligers hoog en daalt het aantal pastoraal werkenden in het bisdom. Er wordt aan de pastores sterk getrokken om de kerkgemeenschap in stand te houden en ze worden aangesproken op hun rol om mensen pastoraal te verzorgen. In de huidige organisatie van het pastoraat is de taakbelasting voor de pastores dan ook zeer hoog.
Deze ontwikkelingen gaan in de ene parochie sneller dan in de andere, maar ze zijn onomkeerbaar.
Tegelijkertijd is er in onze geseculariseerde samenleving een groeiend religieus verlangen merkbaar. Er is nieuwe belangstelling voor zingeving, voor moraliteit, voor gemeenschap, voor spiritualiteit, voor solidariteit. Daar hebben we als kerk wat over te zeggen, de kerk heeft daar ervaring in, de kerk heeft daar vormen voor. Dit doet een appèl op de kerken te zoeken naar nieuwe wegen om de mens van vandaag enig houvast te geven. Kerken kunnen verbinding maken met al die mensen die op zoek zijn naar iets dat boven henzelf uitstijgt, naar de diepere waarden in het leven zoals liefde, mededogen, vrede en gerechtigheid.
Tevens hebben de parochianen vaak nog nauwelijks ‘geloofswoorden’. De kerken kunnen hen uitnodigen nieuwe woorden te zoeken, uitnodigen tot geloofscommunicatie.
Dit is de missionaire opdracht van de kerk.
Daarbij gaat het om een dubbele missie: missie naar binnen, naar de eigen parochianen en missie naar buiten.
Nieuwe wegen zoeken
Onze huidige parochies zijn veelal liturgische gemeenschappen: weekendvieringen voor een kleine groep, rites de passage (doop, huwelijk, uitvaart) voor een grotere groep. Dat is een kerntaak, maar een vitale parochie zal, meer dan tot nu toe, aan moeten sluiten bij de vragen en behoeften van de grote groep mensen tussen de 15 en 50 jaar. Mensen die zich liever niet binden aan een hechte gemeenschap, maar meedoen aan bepaalde projecten en acties. Mensen die geloof en kerk zoeken als ze op hun levensweg met vragen en behoeften in aanraking komen en anderen willen ontmoeten met dezelfde vragen, zoals jongeren, ouders van (jonge) kinderen, nabestaanden. Mensen die zich op een of andere manier willen inzetten op gebied van maatschappelijke vraagstukken, zoals vredesgroepen, vluchtelingenhulp, Derde Wereld.
Zo kunnen de parochies, naast hun zorg en aandacht voor de geloofspraktijk van haar trouwe leden, een platform bieden voor de grote groep randkerkelijken en niet-kerkelijken, middels gespreksgroepen, leesgroepen, cursussen en andere leerhuisactiviteiten en middels allerlei diaconale activiteiten.
De pastores hebben hierbij geen verzorgende maar een begeleidende (hermeneutische en mystagogische) taak. Zij kunnen kartrekker worden van de ontwikkelingen op een bepaald taakveld. De verzorgende taken (het 1e lijns werk) zullen zij stapsgewijs over kunnen dragen aan toegeruste vrijwilligers. De oprichting van een pastoraatsgroep in de parochies is hierbij zeer belangrijk.
De samenwerking van de HALE parochies biedt kansen om zowel de missionaire opdracht als de reorganisatie van de werkverdeling waar te maken. We hebben samen meer en betere mogelijkheden tot enerzijds toerusting en verdieping, bezinning op de organisatie, verbetering van de werkwijze en anderzijds tot een ruim aanbod van kwalitatief goede diensten aan een zo breed mogelijk ‘publiek’.